شبیه سازی آموزشی و ارزیابی ریسک روانگرایی خاک با متلب

 روان‌گرایی خاک زمانی روی می‌دهد که تنش مؤثر خاک تا مرز صفر کاهش یافته باشد، که درنتیجه آن مقاومت برشی خاک به طور کامل ازدست می‌رود. چنین وضعیتی می‌تواند از یک بارگذاری یکنواخت مانند یک تک تغییر ناگهانی درتنش بالاسری (مانند افزایش بار ناگهانی در یک سد خاکی) و یا یک بار دوره‌ای (چرخه‌ای) مانند تکرار تغییر شرایط تنش برای نمونه می‌توان از بار موج (ساحلی) و یا بار ناشی از لرزش‌های زمین‌لرزه نام برد. در هر دوی این حالت‌ها، در اثر تغییر بار، مقدار زیادی فشار آب حفره‌ای در یک خاک اشباع سُست، ایجاد شده‌است و پس از آن خاک مانند یک سیال روان شده‌است. این پدیده به این دلیل است که در اثر بار بزرگ وارد شده به خاک، مقدار زیادی فشار آب حفره‌ای در خاک ایجاد می‌شود، فشاری که در اثر بارگذاری زهکشی نشده، از دانه‌های جامد خاک به آب موجود در حفره‌های خاک منتقل شده‌است، با افزایش فشار آب حفره‌ای تنش مؤثر کاهش می‌یابد و درنتیجه مقاومت خاک کاهش می‌یابد و خاک روان می‌شود. روانگرایی بیشتر در خاک‌های ماسه‌ای، لای غیر خمیری (غیر پلاستیک) و بسیار کم در شن و رُس رخ می‌دهد.